W artykule przedstawiamy „w pigułce” podstawowe informacje, związane z legalnym używaniem amatorskich modeli RC (najmniej restrykcyjny wariant), wg stanu prawnego na kwiecień 2025.
Przepisy prawa lotniczego nie rozróżniają wielowirnikowców od zdalnie sterowanych płatowców, jeśli jest mowa o dronach, dotyczy to obu (i generalnie wszystkich) rodzajów modeli RC, określanych w polskiej terminologii jako BSP (Bezpilotowy Statek Powietrzny). Dzielą się one wg masy całkowitej i sposobu użycia na klasy/podkategorie (już zunifikowane z prawem UE). Kategoria „otwarta” została stworzona właśnie na potrzeby amatorskiego latania RC w warunkach niskiego ryzyka. W ramach tej kategorii funkcjonują podkategorie A1/A3 o zmniejszonych wymaganiach (tylko egzamin on-line po odbyciu szkolenia). Cechy takich modeli przedstawia poniższa tabela:
Wynika z niej, że jeśli latamy modelem o masie startowej poniżej 250g, który nie jest wyposażony w kamerę (a szerzej urządzenie pozwalające na zbieranie danych osobowych), nie musimy się rejestrować, nie musimy przechodzić szkolenia i nie musimy zdawać egzaminu. Oczywiście to wszystko teoretycznie, bo nadal obowiązują nas pozostałe przepisy (np. gdzie można latać a gdzie nie). Dlatego warto przejść szkolenie on-line nawet bez zdawania egzaminu lub zapoznać się z bardziej dokładnymi informacjami na ten temat. Jeśli nasz model jest wyposażony w kamerę (a posiadają ją obecnie nawet te najtańsze zabawkowe drony), konieczna jest rejestracja tzw. operatora – i ten wymóg dotyczy wszystkich pozostałych modeli podklas A1/A3 (masa do 25kg). Operator w tym przypadku oznacza właściciela modeli (jeden numer identyfikacyjny na wszystkie modele). Podając swoje dane trzeba założyć konto na stronie https://drony.gov.pl/ i zweryfikować je za pomocą otrzymanego sms-a. Obowiązuje limit wieku - trzeba mieć ukończone 14 lat.
Po weryfikacji konta zostaje wygenerowany certyfikat - potwierdzenie rejestracji operatora (można go pobrać w pdf-ie). Zawiera on unikalny numer rejestracyjny identyfikacyjny (bezterminowy), który powinniśmy naklejać w widocznym miejscu na swoje modele. Wyjątkiem są niektóre makiety, gdzie naklejka może być umieszczona wewnątrz.. Inna osoba może pilotować model z naszym numerem id, ale powinna mieć swoje uprawnienia do pilotażu modelu danej klasy.
Jeśli masa pilotowanego modelu jest większa niż 250g, obowiązkowe staje się przejście bezpłatnego szkolenia on-line i zaliczenie egzaminu on-line. Do szkolenia można przejść po zalogowaniu na nasze konto operatora:
Szkolenie jest zaprojektowane w ten sposób, że nie trzeba przechodzić go za jednym podejściem, można go robić „po kawałku”, system przenosi nas w miejsce w którym skończyliśmy. Po jego zakończeniu przechodzi się do egzaminu. Jest to test – 40 pytań z odpowiedziami jednokrotnego wyboru, czas na odpowiedzi to 30 minut. Żeby zaliczyć, trzeba odpowiedzieć prawidłowo na 30. W razie niepowodzenia można podchodzić ponownie, ale dla osoby z jakimś modelarskim doświadczeniem (i po przejściu szkolenia) nie jest to bardzo trudny egzamin. Chociaż przyznam, że kilka pytań wymagało zastanowienia. Po zaliczeniu otrzymuje się swój numer pilota (certyfikat można pobrać w pdf-ie), który jest ważny przez 5 lat. Co potem - nie wiem, zapewne trzeba będzie powtórzyć szkolenie i egzamin.
Istotna informacja dla osób, które zdawały egzamin wcześniej (zaraz po wejściu nowych przepisów w 2020 roku) – przy zakladaniu konta kreator daje możliwość przeniesienia swoich uprawnień do aktualnego systemu.
Tak więc możemy już latać legalnie, ale co ważne - musimy się trzymać następujących ograniczeń w otwartej podkategorii A1/A3:
- lot w zasięgu wzroku na wysokości do 120m (wysokość liczona od poziomu gruntu, nad którym aktualnie znajduje się model),
- zachowanie bezpiecznej odległości od ludzi i całkowity zakaz przelotu nad zgromadzeniami osób,
- minimalna odległość od zabudowań i terenów przemysłowych w podkat. A3 to 150m.
Jeśli chodzi o odległości, to grafika, którą zamieściliśmy na początku artykułu (pochodzi ze szkolenia) jest trochę myląca. Sugestia dystansu (50m, prawa część grafiki) nie odnosi się do budynków, tylko sposobu pokonywania przeszkód wyższych niż 105m.
Należy również pamiętać o tzw. „strefach geograficznych”, czyli klasyfikacji terytorialnej wyznaczanej przez Polską Agencję Żeglugi Powietrznej, gdzie mogą obowiązywać zakazy, stałe lub chwilowe ograniczenia lotów dla BSP (np. lotniska, obiekty strategiczne, infrastruktura krytyczna, parki narodowe). Na pilocie spoczywa obowiązek zapoznania się z aktualną informacją odnośnie stref, można to zrobić np. przez aplikację DroneTower.
Kolejnym ważnym aspektem legalnego latania jest kwestia ubezpieczenia OC. Na chwilę obecną (kwiecień 2025) nie ma obowiązku wykupienia OC dla modeli o masie mniejszej niż 20kg. Została jednak już uchwalona nowelizacja prawa, nowe przepisy wchodzą w życie jeszcze w tym roku (13 listopada 2025). Od tego czasu OC będzie obowiązkowe już dla modeli o masie powyżej 250g, więc w praktyce dla większości płatowców RC. Za jego brak przewidziane są wysokie kary pieniężne. Spodziewamy się, że obowiązkowe OC będzie oferowane przez wielu ubezpieczycieli. Kiedy poznamy konkrety, zamieścimy odpowiednią informację. Na koniec polecamy materiały ze szkolenia, mogą się przydać do egzaminu, jak również poznania szczegółowych wymagań otwartej kategorii A1/A3, bez konieczności rejestracji konta operatora --> pobierz